Ο χριστιανισμός εκπέμπει πάντοτε ένα μήνυμα χαράς.
Το βλέπουμε σε πολλά χωρία της αγίας Γραφής.
Και το μήνυμα αυτό σχετίζεται με το γεγονός της ενανθρωπήσεως
του ενός της αγίας Τριάδος, του Υιού του Θεού.
Της ενανθρωπήσεως του Σωτήρος.
Αυτός μας σώζει από την αμαρτία, τον Διάβολο και τον θάνατο.
α´. Προς την Παναγία μας λέγει ο άγγελος Γαβριήλ·
«Χαίρε, κεχαριτωμένη· ο Κύριος μετά σου· ευλογημένη συ εν γυναιξί... μη φοβού, Μαριάμ· εύρες γαρ χάριν παρά τω Θεώ. Και ιδού συλλήψη εν γαστρί και τέξη υιόν και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν. Ούτος έσται μέγας και υιός υψίστου κληθήσεται, και δώσει αυτώ Κύριος ο Θεός τον θρόνον Δαυΐδ του πατρός αυτού, και βασιλεύσει επί τον οίκον Ιακώβ εις τους αιώνας και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος» (Λκ. 1,28· 31-33).
Σ' ένα βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, το οποίο ονομάζεται «Εκκλησιαστής», υπάρχει το εξής απόφθεγμα· «Και ουκ έστι παν πρόσφατον υπό τον ήλιον» (Εκκλ. 1,9) ή όπως το ερμηνεύουν οι πατέρες· «ουδέν καινόν υπό τον ήλιον». Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο, πρωτόγνωρο, πρωτάκουστο, απίθανο, παράξενο για τον ήλιο. Στα χρόνια που πέρασε η ανθρωπότητα όλα τα έχει δει, όλα τα έχει γνωρίσει, η ιστορία δεν κρύβει γι’ αυτόν εκπλήξεις.
Κι όμως, λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, υπάρχει κάτι που είναι «καινόν υπό τον ήλιον» και μάλιστα είναι «το μόνον καινόν υπό τον ήλιον». Ποιό είναι αυτό; Είναι αυτό που αναγγέλει ο άγγελος Γαβριήλ στην Παναγία μας την ημέρα του ευαγγελισμού, που γιορτάζουμε σήμερα.
Πρώτον ότι ενώ είναι παρθένος θα γεννήσει με τη βοήθεια του αγίου Πνεύματος και θα γίνει μητέρα και δεύτερον ότι θα γίνει μητέρα του Θεού.
Και επί πλέον θα γεννήσει ένα μωρό που θα είναι υιός Θεού αλλά και συγχρόνως υιός ανθρώπου. Υιός του υψίστου αλλά και υιός του Δαυΐδ, αφού θα πάρει τον θρόνο του και ο Δαυΐδ είναι πατέρας του.
Θα είναι βασιλιάς του Ιακώβ «και της βασιλείας αυτου ουκ έσται τέλος».
Αυτό που άκουσε η παρθένος Μαρία ειλικρινά ήταν η πιο παράδοξη και απίθανη είδηση που άκουσε άνθρωπος στον κόσμο. Κανένας δεν μπόρεσε να το διανοηθεί και να το σκεφθεί. Ο άνθρωπος, στην προσπάθεια του να γίνει μεγάλος και σπουδαίος, σκέφθηκε να γίνει και Θεός. Αλλά ποτέ δεν σκέφθηκε ότι μπορεί να γεννήσει τον Θεό. Ούτε και ο Διάβολος, που τους είπε ότι αν φάνε από το δένδρο της γνώσεως θα γίνουν θεοί, το σκέφθηκε αυτό. Είναι πρωτάκουστο και αδιανόητο.
β´. Επειδή έχουμε τον ευαγγελισμό του ερχομού του Σωτήρος και την πραγματοποίησή του στην αγία Γραφή καθώς και την ανάστασή και την ανάληψή του Χριστού λέγει η αγία Γραφἠ σε άλλο χωρίο προς όλο το ανθρώπινο γένος· «Πάντοτε χαίρετε» (Α´Θεσ. 5,17)». «Χαίρετε εν Κυρίω πάντοτε· πάλιν ερώ χαίρετε» (Φιλιπ. 4,4). Ασχέτως τι αντιμετωπίζετε, ασχέτως πόσο βασανίζεστε να είστε χαρούμενοι. Ο θάνατος, ο Διάβολος, η αμαρτία νικήθηκαν και δεν μπορούν να σας βλάψουν, αν εσείς δεν το θέλετε.
γ΄. Ειδικά για μας τους Έλληνες η γιορτή του ευαγγελισμού σχετίζεται με την εθνική μας παλιγγενεσία, με την εκ νέου παρουσία της χώρας μας ως ελευθέρου κράτους, έστω μικρού και μή έχοντας όλα τα εδάφη του.
«Εγγύς το Πάσχα ετοιμασθήτε».
Λέγει ο ποιητής Τάκης Παπατσώνης (1895-1976)
στο ποίημα του «Εθνεγερσία», προς το γένος μας,
όπου παρομοιάζει την Ελλάδα με την Θεοτόκο.
Γράφει σχετικά·
«Ήρθε η στιγμή που ομοιώθηκε η Ελλάδα
με Παναγία και είπε πάλι εκείνη
το «ιδού η δούλη κι εγώ του Κυρίου».
Κοινολογείτο από παντού ο θείος λόγος
στα φανερά· «Εγγύς το Πάσχα, ετοιμασθήτε».
Ο Ηλίας Μηνιάτης, ο Χρυσόστομος του 17ου αιώνα, το 1688, στη Βενετία όπου σπούδαζε κι ενώ ήταν 19 ετών, ανέπεμψε δέηση προς την Παναγία μας, ενώ μιλούσε την ημέρα του ευαγγελισμού λέγοντας τα εξής·
«Εύσπλαχνε Μαριάμ, παρακαλούμε σε δια το «Χαίρε» εκείνο, όπου μας προξένησε τόσο χαράν· διά τον αγγελικόν εκείνον ευαγγελισμόν, όπου εστάθη της σωτηρίας μας το προοίμιον· χάρισε του γένους μας την προτέραν τιμήν. Ασήκωσέ το από την κοπρίαν της δουλείας εις τον θρόνον του βασιλικού αξιώματος, από τα δεσμά εις το σκήπτρον, από την αιχμαλωσίαν εις το βασίλειον.
»Και, αν αυτές οι φωνές δεν σε παρακινούν να μας ευσπλαχνισθής, ας σε παρακινήσουν τα πικρά δάκρυα που πέφτουν από τα μάτια μας, τα παρακάλια των αγίων απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδος.
»Κάνε δέσποινα να σβυσθή τελείως το φως του φεγγαριού· να λάμψη ο μυστικός Ήλιος· να εξαπλωθή σ᾽τον κόσμον η δύναμις του σταυρού και να δοξασθή απ᾽όλους το άγιον σου όνομά, συν τω Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».
Το 1821-1688=133 χρόνια μετά, η προσευχή αυτή του Μηνιάτη έγινε πραγματικότητα. Η Υπεραγία Θεοτόκος εισάκουσε τις δεήσεις των αγίων μαρτύρων και νεομαρτύρων της πίστεώς μας και το απελευθέρωσε. Ο Θεός και οι άγιοι αργούν να ανταποκριθούν, δοκιμάζοντας την πίστη και την αφοσίωσή μας, αλλά δεν λησμονούν και πάντοτε ανταποκρίνονται.
* * *
Το γένος μας όμως βρέθηκε αμέσως μετά σε μια νέα πρόσκληση-πρόκληση
αλλά και ένα νέο πειρασμό.
Είναι ο πειρασμός που αντιμετώπισε ευθύς αμέσως με την παλιγγενεσία του
και εν πολλοίς υπέκυψε εις βάρος των εθνικών του συμφερόντων.
Οι πρόγονοι μας μέσα από χιλιάδες δυσκολίες, ταλαιπωρίες, βασανιστήρια, μαρτύρια, εξαθλιώσεις απέκτησαν ένα έθνος, που θέλησαν να είναι εύρωστο, να διατηρεί τη μνήμη του, τις ρίζες του, την πνευματικότητά του.
Πολλοί όμως, ξένοι αλλά δυστυχώς και Έλληνες, θέλησαν ν᾽αποκόψουν το Έθνος αυτό από τις ρίζες του και να το υποδουλώσουν ξανά σε νέο αφέντη, τον Φράγγο.
* * *
Μόλις γίναμε κράτος το πρώτο κτύπημα που επιφέραμε εμείς οι ίδιοι στο γένος μας·
Η καταστροφή 412 μονών από τις 500 που είχαμε. Τρία μόνο γυναικεία μοναστήρια μείνανε. Της Καισαριανής, του αγίου Νικολάου της Σαντορίνης και Λουκούς Κυνουρίας.
Επίσης στην Αθήνα 70 ναοί καταστράφηκαν κατά τη διάνοιξη διαφόρων οδών.
Το μοναστήρι της αγίας Φιλοθέης της Μπενιζέλου (1522-1589), για παράδειγμα, ήταν ο μεγαλύτερος πνευματικός προμαχώνας του 16ου αιώνα μέχρι και την επανάσταση του 1821.
Το 1834 έγινε στρατώνας και αργότερα κατεδαφίστηκε!
Θα θέλαμε να θέσουμε το ερώτημα· Θα κάναμε ποτέ την Ακρόπολη στρατώνα; Θα γκρεμίζαμε ποτέ τον Παρθενώνα για να κτίσουμε καινούργια κτίρια; Φυσικά όχι. Και κάποτε, που οι Τούρκοι θέλησαν να βγάλουν το μολύβι που συνέδεε τα μάρμαρα για να κάνουν βόλια και να μας πολεμήσουν, εμείς τους δώσαμε έτοιμο μολύβι για να μη χαλάσουν τον Παρθενώνα.
Κι όμως τον Παρθενώνα της αγίας Φιλοθέης, πού έσωσε το γένος μας και την παράδοσή μας εκείνη τη δύσκολη στιγμή, τον κάναμε στρατώνα και μετά τον κατεδαφίσαμε! Αυτό το τελευταίο αποκαλύπτει πολλά. Απελευθερωθήκαμε από τον τουρκικό ζυγό κι αντί να ζωντανέψουμε πλήρως τον Έλληνα και την παράδοσή του, προσπαθήσαμε μανιωδώς να γίνουμε Ευρωπαίοι αποκομμένοι εντελώς από το παρελθόν μας.
Η ελευθερία μας συνδυάστηκε με την πνευματική αμνησία.
Η απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό
κατέληξε σε «απελευθέρωση» από το θρησκευτικό και εθνικό παρελθόν.
Και μάλιστα από την ορθόδοξη παράδοση.
Προσπάθησαν μανιωδώς να κόψουν τη σχέση έθνους και θρησκείας.
Τώρα πάμε για το ουδετερόθρησκο κράτος.
Κι όμως η πρώτη μαρτυρία για ύπαρξη κλεφτών βρίσκεται στον βίο του αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω (1500-1541). Τον κατηγόρησαν σπιούνοι στους Τούρκους ότι παρέχει βοήθεια στους κλέφτες.
Κι όμως μέσα στο ναό και από ιερωμένους μάθαινε τα γράμματα τα ελληνικά. Στα μοναστήρια έτρεχε για να σώσει την περιουσία του παίρνοντας δάνειο, αλλά και για να τραφεί. Εκεί ήταν τα κέντρα επισιτισμού, μετά την επανάσταση, όπως και τα κέντρα νοσηλείας.
Δύο αιώνες τώρα πασχίζουμε να καταστρέψουμε την βυζαντινή κληρονομιά. Πιστέψαμε ότι το Βυζάντιο είναι παρακμή και η τουρκοκρατία ένα σκοτισμένο τούνελ. Αρκεί που μπορέσαμε και βγήκαμε ζωντανοί.
Ποιός όμως μας διατήρησε τόσο καιρό; Μόνο ο Καποδίστριας προσπάθησε να διατηρήσει την παράδοση, αναθέτοντας στον Μουστοξύδη να κυκλοφορήσει βιβλία λογίων της τουρκοκρατίας, που μπορούσαν να στηρίξουν το γένος.
Ο Παπαδιαμάντης (1851-1911) μας μιλά στον «Λαμπριάτικο ψάλτη» του για το σύνθημα των Νεοελλήνων· «Προς Θεού όχι θρησκευτικά».
Ο αρχιμ. Αθανάσιος Μυτιληναίος μας αναφέρει για το αίτημα των πολυτελών ξενοδοχείων της περιοχής Μεταμορφώσεως Κεφαλαρίου Κηφισιάς το 1935 να μη χτυπούν οι καμπάνες την Κυριακή και τις άλλες γιορτές, για να μη ενοχλούνται οι πελάτες τους.
Σήμερα κλαίμε, γιατί διαπιστώνουμε ότι οι Ευρωπαίοι μας υποδούλωσαν οικονομικά και ότι υπάρχει κίνδυνος να χάσουμε και την εδαφική μας ακεραιότητα.
Πλην όμως δεν κλάψαμε ποτέ ούτε μετανιώσαμε αληθινά,
για την πνευματική μας υποδούλωση σ’ αυτούς,
που μόνοι μας την ζητήσαμε και την ζητούμε.
Φωνάζουμε για τα Ελγίνεια μάρμαρα του Παρθενώνος, που μας αρπάξανε, και δεν διαμαρτυρόμαστε για τη σύλληση και την καταστροφή του πνευματικού μας πλούτου, αλλά απεναντίας και συνευδοκούμε σ’ αυτό.
Παράδειγμα η ταινία «Στέλλα» το 1955, που έκανε πρεμιέρα στα εισόδια της Θεοτόκου 21 Νοεμβρίου. Ο πρωταγωνιστής θέλει να νυμφευθεί την αγαπημένη του, γιατί δεν μπορεί να την παρουσιάσει στους γνωστούς του έτσι. Τι θα τους πει... Και η «Στέλλα» απαντά· «θα πεις ότι είμαι το κορίτσι σου». Αυτά το 1955 προκάλεσαν σεισμό στην τότε κοινή γνώμη! Σήμερα δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, γιατί συνηθίσαμε το «αγόρι μου» και το «κορίτσι μου».
Ω της υποκρισίας μας και του φαρισαϊσμού μας!
Έχουμε ευθύνη όσοι είμαστε πραγματικοί Έλληνες ν᾽αποτρέψουμε τον κίνδυνο αυτό. Τώρα δεν έχουμε ν᾽αντιμετωπίσουμε τον βάρβαρο κατακτητή, αλλά την αθεΐα της Δύσεως, τον συγκρητισμό, τον άμορφο πολιτισμό. Πρέπει να ζήσουμε σ᾽ένα κόσμο που επικρατούν τα οικονομικά μεγέθη, το πνεύμα πεθαίνει και τα πάντα γίνονται σαρξ.
Τώρα λοιπόν όσο ποτέ άλλοτε είναι ανάγκη να σφιχταγκαλιάσουμε τον Κύριο μας και να ζητήσουμε την προστασία της Παναγίας μας, της οποίας τον ευαγγελισμό γιορτάζουμε σήμερα.
Τώρα πρέπει ν᾽ακούσουμε τα λόγια του Μακρυγιάννη·
«Το λοιπόν, αν θέλουμε το λίγο να γίνει μεγάλο, πρέπει να λατρεύουμε το Θεό, ν’ αγαπάμε την πατρίδα, να έχουμε αρετή, τα παιδιά μας να τα μαθαίνουμε γράμματα».
Ο Άγγελος Τερζάκης (1907-1979) γράφει σωστά ότι·
«Το σημερινό σύστημα εξαγοράζει τον Έλληνα με την άνεση και την αναίσθησία. Εφ’ όσον βολευτούμε υλικά και έχουμε ραστώνη και ευμάρεια, γινόμαστε αναίσθητοι για οτιδήποτε.
Μια Κίρκη μας χτύπησε με το ραβδί της και μας έκανε χοίρους.
Ο δρόμος άνοιξε για τον χασάπη και μετά για την χύτρα της παγκοσμιοποιήσεως.
Το σύστημα είναι πονηρό.
Μετατρέπει την τυραννία σε δήθεν ανθρώπινα δικαιώματα,
το μυστήριο της ζωής σε μηχανιστικό φαινόμενο,
και τον άνθρωπο από εικόνα του Θεού
σε πριόνι και εργαλείο των σκοπιμοτήτων του».
Πρόσχωμεν.
Στώμεν καλώς· στώμεν μετά φόβου
αλλά και ελπίδος και θάρρους και γενναιότητας.
Αμήν. Γένοιτο.
ΑΡΧΙΜ. ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΑΠ. ΒΑΔΡΑΧΑΝΗΣ