Η ασέβεια του Αχαάβ, βασιλιά του βόρειου βασιλείου του Ισραήλ με πρωτεύουσα τη Σαμάρεια, στάθηκε παροιμιώδης στην ιστορία των Εβραίων. Ίσως άλλος βασιλιάς δεν ασέβησε τόσο προς τον Θεό όσο αυτός, με τη σύμπραξη μάλιστα της παμπόνηρης σαν φίδι γυναίκας του Ιεζάβελ, η οποία είχε παρασύρει τον άνδρα της αλλά και μεγάλο μέρος του ισραηλιτικού λαού στην οργιαστική λατρεία του Βάαλ και της Αστάρτης.

Εντούτοις κάποια φορά ο Αχαάβ έδειξε μετάνοια, τουλάχιστον προς στιγμήν, όταν δέχθηκε τα απειλητικά λόγια του προφήτη Ηλία, με τα οποία τον πληροφορούσε γιά την τιμωρία του Θεού προς εκέινον και τη γυναίκα του, λόγω του φρικτού εγκλήματος που είχαν διαπράξει προς τον Ναβουθαί, με το να τον σκοτώσουν άδικα και να κληρονομήσουν το αμπέλι του.

Ο Θεός πρόσεξε τη μετάνοιά του και είπε στον προφήτη του: “Είδες πώς κατενύγη ο Αχαάβ και ένιωσε συντριβή και μετάνοια απέναντί μου; Γι' αυτό κι εγώ αναβάλλω την τιμωρία της οικογένειάς του γιά αργότερα, τις ημέρες που θα ζει ο γιός του” (Γ' Βασ. κ΄ 29).

Και όχι μόνο αυτό, αλλά επιπλέον ο οικτίρμων και ελεήμων Κύριος έδειξε πάλι τα ελέη του στον βασιλιά και τον λαό με το να τους χαρίσει περιφανή νίκη εναντίον των Σύρων και του βασιλιά τους “υιού ΄Αδερ”.

΄Ηταν τότε που ο αλαζόνας Σύρος βασιλιάς συγκέντρωσε όλη τη στρατιωτική του δύναμη, τριάντα δύο υποτελείς σ' αυτόν βασιλιάδες και πλήθος ιππικού και πολεμικών αρμάτων, και επέδραμε προς τη Σαμάρεια με σκοπό να την πολιορκήσει (βλ. Γ΄ Βασ. κα΄),

Αφού την περικύκλωσαν, άρχισαν την πολιορκία. Τότε εκείνος έστειλε αγγελιαφόρους του στον ισραηλίτη βασιλιά με παράλογες απαιτήσεις:

Το ασήμι σου και το χρυσάφι σου δικό μου. Δικές μου και οι γυναίκες σου και τα παιδιά σου.

Δειλός ο Αχαάβ, δεν έφερε καμιά αντίρρηση. Δεν ήξερε το “Όχι”.

“Καθώς ελάλησας, κύριέ μου βασιλεύ, σός εγώ ειμι και πάντα τα εμά” (Γ΄Βασ. κα΄ 4). Κι εγώ και ό,τι ανήκει σε μένα, δικά σου!

Η απάντηση έκανε τον κομπαστή Σύρο βασιλιά να αυθαδιάσει ακόμη περισσότερο:

-Αύριο την ίδια ώρα θα στείλω τους υπηρέτες μου να ερευνήσουν το παλάτι σου και τα σπίτια των υπηκόων σου, και ό,τι επιθυμήσουν, θα τα κάνουν δικά τους!

Η παράλογη δεύτερη αυτή απαίτηση έκανε τον Αχαάβ να συγκαλέσει πολεμικό συμβούλιο των αξιωματούχων του γιά να ζητήσει τη γνώμη τους. Εκείνοι τον προέτρεψαν να απορρίψει όλους τους όρους του “υιού Άδερ”. Ο Αχαάβ όμως φοβήθηκε να το κάνει αυτό. Γι' αυτό πρότεινε στον Σύρο βασιλιά να εφαρμοσθεί μόνο η πρώτη του πρόταση.

Εκείνος τότε έγινε έξω φρενών και διατύπωσε την αλαζονική απειλή στον Αχαάβ, ότι ούτε χώμα δεν θα έμενε στην Σαμάρεια από την καταστροφή που θα επέφεραν οι στρατιώτες του.

Έτσι άκουσε ως απάντηση από τον βασιλιά του Ισραήλ μιά φράση παροιμιώδη:

-“Μή καυχάσθω ο κυρτός ως ο ορθός” (στίχ. 11).

Ας μην καυχιέται ο σκυφτός σαν νά 'ναι όρθιος.

-Ετοιμασθείτε! διέταξε έξαλλος ο Σύρος βασιλιάς τους στρατιώτες του. Χτίστε χαρακώματα πάνω από την πόλη. Αρχίζει η μάχη.

Αυτά είπε, και ο ίδιος, κομπαστής και αλαζόνας, τό 'ριξε στο γλέντι και το μεθύσι μαζί με τους 32 υπότελείς βασιλείς του. Του.

-”Ταδε λέγει Κύριος”! Είδες όλο αυτό αυτό το πλήθος του στρατού; Μη φοβάσαι! Εγώ σήμερα θα σου το παραδώσω στα χέρία σου. Ήταν η φωνή του Θεού προς τον Αχαάβ μέσω ενός προφήτη του.

-Με ποιόν τρόπο; ρώτησε σεβαστικά ο βασιλιάς.

-Με 230 νεαρούς δούλους, “παιδάρια”, που έχουν στρατολογηθεί από τους διοικητές των επαρχιών του Ισραήλ.

Έτσι και έγινε. Εξαπολύθηκε επίθεση από τους Ισραηλίτες με εμπροσθοφυλακή αυτούς τους 230 απειροπόλεμους νεαρούς. Ο βασιλιάς της Συρίας εν τω μεταξύ μες στο μεθύσι του ούτε που έδωσε σημασία. “Συλλάβετέ τους ζωντανούς”, είπε, και επήλθε το ανέλπιστο: Αυτά τα “παιδάρια” χτυπούσαν έναν προς έναν τους αντιπάλους και διέλυσαν το μέτωπο του εχθρού. Ο στρατός των Σύρων τράπηκε έτσι σε φυγή. Οι Ισραηλίτες τους καταδίωκαν, ενώ ο βασιλιάς “υιός Άδερ”, πανικόβλητος, ανέβηκε στο άλογό του και μόλις που κατάφερε να σωθεί.

Η νίκη έκλινε γιά μία ακόμη φορά προς το μέρος του Ισραήλ!

“Μη καυχάσθω ο κυρτός ως ο ορθός”. Οι ερμηνευτές της Αγίας Γραφής σημειώνουν ότι αυτός υπήρξε ο πιό σοφός λόγος που ξεστόμισε ποτέ στη ζωή του ο κατά τα άλλα ασεβής Αχαάβ, ο οποίος όμως τότε βρισκόταν σε μετάνοια.

Λόγος με βαθιά σημασία: “Μή καυχάσθω ο κυρτός”. Ας μην καυχιέται αυτός που βρίσκεται σκυφτός μέσα στην πάλη και τον αγώνα του πολέμου, αυτός που σκύβει γιά να ζωσθεί τα πολεμικά του άρματα, την πανοπλία του. Ας μην καυχιέται όσο βαστά ο πόλεμος.

“Μή καυχάσθω ο κυρτός ως ο ορθός”. Ας μην καυχιέται ο σκυφτός όπως αυτός που είναι όρθιος, που έχει τελειώσει την αναμέτρησή του στο μέτωπο του πολέμου και αναχωρεί νικητής με το κεφάλι ψηλά, έχοντας επάνω του και τα λάφυρα του πολέμου, κρατώντας θριαμβευτικά τα τρόπαια της νίκης.

Αυτή είναι η σημασία του συγκεκριμένου παροιμιακού λογου.

Σημασία που βρίσκει κατεξοχήν ισχύ στον πνευματικό αγώνα και πόλεμο, ως προς τις μάχες που καλείται να συνάψει ο κάθε άνθρωπος του Θεού “προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου” (Εφ. ς΄ 12), τον διάβολο και τα όργανά του. Όσο βρισκόμαστε στον αγώνα αυτό, ακόμη και νίκες να καταγάγουμε, δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να θαρρέψουμε στον εαυτό μας. Εξάλλου οι επιτυχίες δεν είναι δικές μας, αλλά της Χάριτος του Θεού. Εμείς από μόνοι μας είμαστε όλο αδυναμία, ένδεια και άγνοια, κυρτοί από τα βάρη των αμαρτιών μας. Αυτή η συναίσθηση είναι που θα ελκύει τη θεία Χάρη επάνω μας, ώστε τελικά να μας ανορθώνει και να μας οδηγεί σε νίκες, μέχρι και την τελική νίκη, όπου θα μας χαρίσει ο Κύριος το αμαράντινο στεφάνι της αιώνιας ζωής.

(Περιοδικό “Ο ΣΩΤΗΡ”, 1 Ιανουαρίου 2026)