Ὁ Συμεὼν ὁ Θεοδόχος ἔχει προφητέψει ὅτι ὁ Χριστός, τὸν ὁποῖο ὑποδέχθηκε ὡς Σωτῆρα τοῦ κόσμου, «κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ καὶ εἰς σημείoν ἀντιλεγόμενον»(Λούκ.2,34). Δηλαδὴ ἐνῷ ὁ Χριστὸς ᾖρθε γεμάτος ἀγάπη γιὰ τὸν ἄνθρωπο καὶ τοῦ ἔδωσε τὴ δυνατότητα νὰ ἑνωθεῖ μ’ Αὐτὸν καὶ νὰ σωθεῖ, ὁ ἄνθρωπος ἀναλόγως τοῦ χαρακτῆρα καὶ τῆς διάθεσης τοῦ πίπτει ἢ ἀνίσταται. Ἡ ἀντικειμενικὴ δυνατότητα σωτηρίας προσκρούει στὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου καὶ χάνεται ἢ κερδίζεται ἀναλόγως τῆς διαθέσεως αὐτοῦ.
    Ἡ προφητεία τοῦ ἁγίου Συμεὼν βρίσκει πλήρη ἐφαρμογὴ στὶς διάφορες «βιογραφίες» τοῦ Χριστοῦ. Δηλαδὴ σὲ παρουσιάσεις τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ, καὶ τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ, βασιζόμενες ὄχι στὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια τῶν εὐαγγελίων ἀλλὰ σὲ προσωπικὲς ἰδέες καὶ βιώματα καὶ φαντασιώσεις διαφόρων συγγραφέων. Στὸ ἐρώτημα ποιὸς εἶναι ὁ Χριστός, ἔχουμε διάφορες ἀπαντήσεις ἀνθρώπων. ‘‘τίνα λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου’’ (Μάτθ.16,13). Ἔχουμε ὅμως καὶ τὴν ἀπάντηση τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι τέλειος Θεὸς καὶ τέλειος ἄνθρωπος .«Σὺ εἰ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος»(Μάτθ.16,17), ἀπάντησε ὁ ἄπ. Πέτρος, φωτισμένος ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Δηλαδὴ ἐσὺ εἶσαι ὁ χρισμένος, ὡς ἄνθρωπος, ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ σώσεις τὸν κόσμο. Ἐσὺ εἶσαι ὁ Μεσσίας. Καὶ ἐσὺ εἶσαι ὁ υἱὸς τοῦ ζωντανοῦ Θεοῦ, συνεπῶς Θεός.
    Δὲν μποροῦμε ὅμως μὲ τὶς δικές μας δυνάμεις μόνο νὰ καταλάβουμε τέλεια τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἁγία Γραφὴ καὶ οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας βοηθοῦν σ’ αὐτὴν τὴν κατανόηση. Διότι οἱ ἅγιοί της Ἐκκλησίας μας μετέχουν τοῦ λεγομένου ἀκτίστου φωτὸς καὶ συνεπῶς βιωματικά-ὑπερλογικὰ γνωρίζουν τὶς ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ. Τὴν οὐσία ὅμως τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ μυστήριό της Ἁγίας Τριάδας μόνο ὁ Τριαδικὸς Θεὸς τὸ γνωρίζει.
    Τὸ κακὸ μὲ ἐμᾶς τοὺς ἀνθρώπους εἶναι ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ καταλάβουμε καὶ τὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ. Προσπαθοῦμε νὰ τὴν ἐννοήσουμε καὶ νὰ τὴν ἀναλύσουμε, βάσει τῆς πεπτωκυίας καὶ ἁμαρτωλῆς φύσεώς μας. Ἐπαναλαμβάνουμε τὸ λάθος τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἔζησαν πρὸ Χριστοῦ, οἱ ὁποῖοι φαντάζονταν τοὺς Θεοὺς τοὺς ἀνάλογους μὲ τὸν ἑαυτό τους. Παρουσιάζουμε τὸν Χριστὸ νὰ ἔχει ὅλα τὰ προβλήματα ποὺ ἀντιμετωπίζουν οἱ ἄνθρωποι καὶ μάλιστα τὰ σαρκικά.
    Ὁ Χριστὸς προσέλαβε τὴν ἄφθορη, πλὴν ὅμως τρεπτὴ πρὸς τὸ καλὸ ἢ τὸ κακό, ἀνθρώπινη φύση ποὺ εἶχε ὁ Ἀδὰμ πρὶν τὴν πτώση καὶ ὅσα ἀπορρέουν ἀπ’ αὐτήν. Προσέλαβε τὰ φυσικὰ ἢ ἀδιάβλητα πάθη «πεῖνα, δίψα, κόποι, πόνοι, δάκρυ, φθορά, δειλία, ἀγωνία ἐξ’ ἧς οἱ ἱδρῶτες, οἱ θρόμβοι τοῦ αἵματος, ἡ διὰ τὸ ἀσθενές της φύσεως ὑπὸ τῶν ἀγγέλων βοήθεια καὶ τὰ τοιαῦτα ἅτινα πάσιν τοὶς ἀνθρώποις φυσικῶς ὑπάρχουσι» λέγει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. Δὲν προσέλαβε ὅμως τὰ διαβλητὰ καὶ ἁμαρτωλὰ πάθη, ποὺ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς πτώσεως τοῦ Ἀδάμ. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς ποὺ προαναφέραμε λέγει χαρακτηριστικά: ‘‘οὐδὲ τὸ σπερματικὸν καὶ γεννετικὸν εἶχε ὁ Κύριος’’. Συνεπῶς δὲν μποροῦμε νὰ ἀποδίδουμε σ’ Αὐτὸν χαρακτηρισμοὺς ποὺ ἔχουν σχέση μὲ μεταπτωτικὲς ἀνθρώπινες λειτουργίες τοῦ σεξουαλικοῦ ἐνστίκτου. Ἀκόμη καὶ τὰ λεγόμενα ἀδιάβλητα πάθη τὰ πῆρε ὁ Κύριος θεληματικῶς γιὰ νὰ μὴ θεωρηθεῖ φανταστικὸς ἄνθρωπος.
    Τὰ γράφουμε αὐτὰ ὄχι γιατί θέλουμε νὰ ὑπερασπίσουμε τὸν Χριστό, τὸν ὁποῖο φυσικὰ ὁμολογοῦμε. Οὔτε αὐτοχειροτονούμεθα σὲ Salvatores Dei (σωτῆρες τοῦ Θεοῦ) ὅπως ἤθελε κάποιος τραγικὸς «βιογράφος» Του. Οὔτε θέλουμε νὰ ἐξοντώσουμε κάποιους «ἐχθρούς» της Ἐκκλησίας ἢ νὰ περιορίσουμε τὴν ἐλευθερία τοῦ λόγου καὶ σκέψεως κάποιων, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν νὰ κάνουν «θεολογία τῶν παθῶν τους». Τὰ γράφουμε διότι βλέπουμε τὶς ὡς ἄνω θεωρίες τῶν διαφόρων «βιογραφιῶν» τοῦ Χριστοῦ, σὰν συμπτώματα καὶ ἀποτελέσματα ἀρρώστιας πνευματικῆς ποὺ καταστρέφει τὸν ἄνθρωπο. Διότι λέγει ἡ ὀρθόδοξη θεολογία κάθε Χριστολογικὸ θέμα ἀναφέρεται καὶ ἐπεκτείνεται στὸν ἄνθρωπο. Καὶ ἡ μὴ σωστὴ διαπραγμάτευση τῶν Χριστολογικῶν θεμάτων ἐκ μέρους μας ἔχει σωτηριολογικοὺς κινδύνους. Δὲν μπορεῖ νὰ ἀναστατώνουμε τὸν κόσμο γιὰ τὴ νόσο τῶν πουλερικῶν καὶ γιὰ τὸ ἂν τὸ πασχαλινὸ ἀρνὶ ποὺ φάγαμε ἦταν ἑλληνικό, ἢ βουλγαρικό, ἢ ἀλβανικὸ καὶ νὰ ἀδιαφοροῦμε γιὰ τὴν διαπραγμάτευση τῶν Χριστολογικῶν θεμάτων.

* * *

    Θὰ θέλαμε λίγο νὰ ἐπιμείνουμε ὡς πρὸς τὰ αἴτια τῆς συγγραφῆς τῶν «βιογραφιῶν» τοῦ Χριστοῦ. Ἤδη ἀναφέραμε ὅτι βασικὸ αἴτιο εἶναι, ὅπως λέγει ἡ ἐπιστήμη τῆς ψυχολογίας, ἡ προβολὴ στὸ Θεὸ δικῶν μας ἐπιθυμιῶν, σκέψεων, θελήσεων, βιωμάτων. Δημιουργοῦμε ἕνα Θεὸ ‘‘κατ’ εἰκόνα μας’’ καὶ ἐπιθυμοῦμε νὰ γίνει ‘‘καθ’ ὀμοίωσί’’ μας.
    Ἐκτὸς τῶν προβολῶν ὅμως τοῦ ἐαυτοῦ μας, ὁ ὑποκειμενισμός, εἶναι βασικὸ αἴτιο ἐμφανίσεως αὐθαίρετων βιογραφιῶν τοῦ Χριστοῦ. Στὴν ἀρχαιότητα, τὴν ἐποχὴ τῶν μεγάλων φιλοσόφων, Σωκράτη, Πλάτωνα, Ἀριστοτέλη, διαδέχθηκε τὸ πελώριο φιλοσοφικὸ κῦμα τοῦ ὑποκειμενισμοῦ τῶν σοφιστῶν. Δὲν ὑπάρχει πλέον ἀλήθεια καὶ ψέμα, σωστὸ καὶ λάθος, ὅλα εἶναι ὅπως τὰ βλέπεις. Ἀντικειμενικὴ ἀλήθεια δὲν ὑπάρχει. Ὁ καθένας εἶναι ἐλεύθερος, χωρὶς νὰ εἶναι εἰδικὸς ἢ νὰ ἔχει σχέση μὲ τὸ ἀντικείμενο γιὰ τὸ ὁποῖο μιλᾷ καὶ τὸ ἐξετάζει, νὰ ἀποφαίνεται μὲ ἰσχυρογνωμοσύνη καὶ νὰ μὴ δέχεται κανένας νὰ τοῦ ἀσκεῖ κριτική. Τί ἔλεγαν οἱ σοφιστὲς ‘‘μέτρον πάντων ὁ ἂνθρωπος’’. Δηλαδὴ ἡ ὑποκειμενικὴ κρίση τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ὁποία καταφεύγει καὶ σὲ σοφιστίες γιὰ νὰ δείξει τὴν ὀρθότητά της.
    Ἄλλο αἴτιο συγγραφῆς ἐκτρωμάτων σκέψεως εἶναι ἡ «ἐλευθερία» ἔκφρασης καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ κάθε πολίτη. Στὶς 20-6-1999 στὸ ἔνθετο ‘‘Πολιτισμός’’ τῆς ἐφημερίδας ‘‘Ἐλεύθερος Τύπος’’ ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς' «Θεατρικὸ ἔργο Ἀμερικάνου συγγραφέα καὶ Ἄγγλου σκηνοθέτη ποὺ παρουσίαζε τὸν Χριστὸ ὡς ὁμοφυλόφιλο(!) ἀνέβηκε ἐπὶ σκηνῆς στὴ Νέα Ὑόρκη. Ξεσηκώθηκε θύελλα διαμαρτυριῶν καὶ οἱ ὑπεύθυνοι ματαίωσαν κατ’ ἀρχὰς τὴ παράσταση, ἀργότερα ὅμως ἀποφάσισαν νὰ τὴν ἀνεβάσουν ἐπικαλούμενοι τὴν ‘‘ἐλευθερία ἔκφρασης καὶ δικαιωμάτων τοῦ κάθε πολίτη’’». Καὶ τίθεται τὸ θέμα' Ἔχει ἄραγε δικαίωμα ὁ κάθε «καλλιτέχνης» νὰ διαστρεβλώνει τὴν μορφὴ ἱστορικῶν προσώπων, ἐν ὀνόματι δῆθεν τῆς ἐλευθερίας ἐκφράσεως. Ὅπως σωστὰ ἐγράφη «σήμερον προστατεύεται ὁ πλουραλισμὸς ἰδεῶν ἀντὶ τῆς ἀλήθειας». Ἔτσι τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα «ἀπὸ δικαιώματα ὑπὲρ πλησίον, καθίστανται ἐργαλεῖα ἐπιβολῆς ἐπὶ τοῦ πλησίον» (Ν. Ι. Σταυριανίδη, Θεοσοφία – ‘‘Νέα Ἐποχῆ’’ ἀντίχριστη ἰδεολογία παγκοσμίου Ναζισμοῦ, Ἀθῆνα 1997, σέλ. 77,79). Ἔτσι ὁ καθένας πλέον μπορεῖ ν’ ἀτιμάζει ὁποιονδήποτε ἀτιμώρητα.
    Στὸ σημεῖο αὐτὸ καλὸ εἶναι νὰ θυμηθοῦμε τὸν προφήτη Ἠσαΐα' «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τὸ πικρὸν γλυκὺ καὶ τὸ γλυκὸ πικρόν. Οὐαὶ οἱ συνετοὶ ἐν ἐαυτοὶς καὶ ἐνώπιον αὐτῶν ἐπιστήμονες.» (Ἤσ.5,20-21).
 

ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΑΠ. ΒΑΔΡΑΧΑΝΗΣ
ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ