"...ΣΥΜΠΟΡΕΥΘΩΜΕΝ ΑΥΤΩ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΥΡΩΘΩΜΕΝ..."

Απ’ ότι φαίνεται στην Αγία Γραφή, η συμπόρευση και η ακολουθία των αποστό-λων με τον Χριστό ήταν τυπική και φαινομενική, όχι ουσιαστική και πραγματική. Επιφανειακή και επιπόλαια όχι αποφασιστική και θυσιαστική μέχρι τέλους. Άφησαν τα σπίτια τους, τις οικογένειες τους, το περιβάλλον τους, τα επαγγέλματα τους, αλλά δεν άφησαν ολοτελώς και εντελώς το εγώ τους, με όλες τις απαιτήσεις και τις ανθρωποκεντρικές ορμές που το συνοδεύουν.

Έτσι ο Ιούδας, ενώ είναι δίπλα στον ακτήμονα και φτωχό Χριστό, φροντίζει να ιδιοποιείται τα χρήματα του κοινοβίου των αποστόλων (Ιω. 12,6) και στο τέλος προδίδει τον Χριστό χάριν ευτελούς ποσού.

Ο Πέτρος, μόλις ακούει την πρώτη πρόρρηση του Χριστού για το πάθος του, αρχίζει να τον μαλώνει δήθεν από ενδιαφέρον λέγοντας· «Ίλεως σοι Κύριε. ου μη έσται σοι τούτο» (Ματθ. 16,22-23) και αργότερα τον αρνείται 3 φορές αποκαλύπτοντας το ιδιοτελές και δειλό εγώ του.

Στην δεύτερη πρόρρηση του Χριστού για το πάθος του, όλοι οι μαθητές του «ελυπήθησαν σφόδρα» (Ματθ. 17,22-23) διότι κατάλαβαν, όπως και ο Πέτρος, ότι εάν σταυρωθεί ο αρχηγός τους, όλα τα όνειρα και οι επιδιώξεις τους διαψεύδονται και δεν υπάρχει ελπίδα να λάβουν κάποτε σάρκα και οστά. Αυτοί προσδοκούν θρόνους και αξιώματα, δόξες και τιμές, κοινωνική επιτυχία και άνοδο. Γι’ αυτό, ενώ ο Χριστός προφητεύει για τρίτη φορά το πάθος του, αυτοί τυφλωμένοι από την φιλοδοξία τους και από την πίστη τους ότι κοντά στον Χριστό θα ανέλθουν κοσμικά, οι μεν Ιάκωβος και Ιωάννης ζητούν πρωτοκαθεδρίες, οι δε άλλοι απόστολοι αγανακτούν με τις αξιώσεις τους, όταν αντιλαμβάνονται ότι αυτοί παραθεωρούνται (Μαρκ. 10,37-4)

* * *

Όποιος γνωρίζει την ιστορία της Παλαιάς Διαθήκης, βλέπει ότι η πορεία των μαθητών μαζί με τον Χριστό, μοιάζει με την πορεία των Ισραηλιτών μαζί με τον Μωϋσή από την Αίγυπτο στη γη της επαγγελίας. Ακολουθούσαν τον Μωϋσή έχοντας ως όραμα στο νου τους ‘‘την γη που ρέει μέλι και γάλα’’ χωρίς όμως να επιδιώκουν τη συσταύρωση του εγώ τους με το θέλημα του Θεού.

Κι όμως η συμπόρευση του Θεού μαζί τους στην έρημο, ενώ τους προστάτευε, τους οδηγούσε και τους σκέπαζε με τη φωτεινή νεφέλη, τους έτρεφε με μάννα και τα ορτύκια, τους έσβηνε τη δίψα με το νερό που ανάβλυζε θαυματουργικά, εν τούτοις απαιτούσε διαρκή πίστη, ταπείνωση και υπακοή. Απαιτούσε κένωση του εαυτού τους από το αμάρτημα του Αδάμ και της Εύας, τον ανθρωποκεντρισμό. Απαιτούσε να σταματήσουν να έχουν ως μόνο σκοπό τους το κυνήγι της παντοειδούς και ποικιλοτρόπου ηδονής, και την αποφυγή με κάθε μέσο της οδύνης και του πόνου, που απορρέει από την ουσιαστική συμπόρευση με τον Θεό και την συνταύτιση του ανθρωπίνου θελήματος με το Θείο.

Έτσι οι Ισραηλίτες άρχισαν σιγά–σιγά να στενοχωρούνται για τη συμπόρευση αυτή του Θεού μαζί τους! Αυτοί ήθελαν ένα Θεό στα μέτρα τους. Ένα Θεό που να ικανοποιεί το εγώ τους και τις επιθυμίες τους. Που να τον μεταφέρουν όπου αυτοί θέλουν και όχι να τον ακολουθούν όπου θέλει Εκείνος. Θέλουν ένα Θεό συμφεροντολόγο και υλόφρονα που να μπορούν να ικανοποιούν με τις θυσίες τους.

Γι’ αυτό όταν έβλεπαν τον Μωϋσή να αργεί να επιστρέψει από το Όρος Σινά, όπου είχε ανέβει να πάρει τις εντολές του Θεού και να συνάψει τη Νέα Διαθήκη με τον λαό του, ζήτησαν από τον Ααρών να τους δημιουργήσει καινούργιους, νέους θεούς. Θεούς σύμφωνα με τους θεούς των άλλων εθνών. Φοβήθηκαν μήπως ο Μωϋσής γυρίσει και δεσμευθούν εξ’ ολοκλήρου με τον Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης. Που τους έσωσε μεν από την δουλεία των Αιγυπτίων, αλλά τους καλούσε σε συνεχή υπακοή, σε συνεχή πίστη, σε συνεχή σταύρωση του εγώ τους.

* * *

Κι ο λαός όμως που ακολουθεί τον Χριστό έχει τα ίδια φρονήματα και ιδέες, τα ίδια θελήματα και επιθυμίες. Θέλει τον Χριστό για να τους θεραπεύει, ν’ ανασταίνει τους νεκρούς τους, να διώχνει τα δαιμόνια από κοντά τους, να τους τρέφει και να ικανοποιεί τις ποικίλες υλικές ανάγκες τους. Όταν ο Χριστός τα κάνει όλα αυτά, δεν έχουν αντίρρηση να τον κάνουν και βασιλέα κοσμικό (Ιω. 6,15). Όταν όμως μιλά για σταυρό δυσανασχετούν. Και οι ανά τους αιώνες μαθητές και ακόλουθοι του Χριστού συνεχίζουν τα ίδια λάθη με τους προπάτορες τους.

* * *

Προς όλους αυτούς ο Χριστός διδάσκει και υπενθυμίζει –ειδικά τώρα τη Μ. Σαρακοστή– με τα ευαγγελικά αναγνώσματα των Κυριακών των νηστειών, τα εξής·

α΄ Ο Χριστός είναι «ον έγραψε Μωυσής εν τω νόμω και οι προφήται…υιός του Ιωσήφ ο από Ναζαρέτ» (Ιω.1,46). Επίσης ο Χριστός είναι «Ο υιός του Θεού και ο βασιλεύς του Ισραήλ (Ιω. 1,50).

β΄ Ότι «εξουσίαν έχει αφίεναι αμαρτίας» (Μαρκ. 2,10).

γ΄ «Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού, και ακολουθείτω μοι». (Μαρκ. 8,34).

δ΄ «Ει δύνασαι πιστεύσαι, πάντα δύναται τω πιστεύοντι» (Μαρκ. 9,23), «Τούτο το γένος (δαιμόνων) εν ουδενί δύναται εξελθείν ει μη εν προσευχή και νηστεία» (Μαρκ. 9,29).

ε΄ «Ουκ οίδατε τι αιτείσθε» (Μαρκ. 10,38). «Ός εάν θέλη γενέσθαι μέγας εν υμίν, έσται υμών διάκονος, και ος εάν θέλει υμών γενέσθαι πρώτος, έσται πάντων δούλος» (Μαρκ. 10,43-45).

στ΄ «Ιδού ο βασιλεύς σου έρχεται σοι πραϋς, και επιβεβηκώς επί όνου, και πώλου υϊόν υποζυγίου» (Ματθ. 21,16).

Στις πέντε Κυριακές των νηστειών ο Χριστός μιλά με διδασκαλίες, στην έκτη Κυριακή νηστειών (Κυριακή των Βαΐων) δεν μιλά με λόγια αλλά με μια πράξη. Ενώ τον περιμένουν σαν κοσμικό Μεσσία, σαν Μεσσία που θα τους δώσει άρτον και θεάματα, πολιτική ελευθερία και ανεξαρτησία, έναν υλικό και επίγειο παράδεισο, αίγλη και δόξα, αυτός γελοιοποιεί στη πράξη τον βασιλιά τους. Έρχεται πάνω σ’ ένα γαϊδούρι και όχι πάνω σ’ ένα επιβλητικό άρμα με πολεμοχαρή και μεγαλόπρεπα στολισμένα άλογα, κατά τη συνήθεια των βασιλέων της εποχής. Θέλει να δείξει ότι «η βασιλεία η εμή ουκ εστίν του κόσμου τούτου» (Ιω.18,36).

Αυτή τη γελοιοποίηση, του βασιλέως που ονειρευόταν ο λαός, ποτέ δεν τη συγχώρεσαν οι Ιουδαίοι στον Χριστό. Γι’ αυτό όταν ο Πιλάτος ρώτησε· «Βούλεσθε ουν υμίν απολύσω τον βασιλέα τω Ιουδαίων. εκραύγασαν ουν πάλιν πάντες λέγοντες. μη τούτον αλλά τον Βαραββάν. Ην δε ο Βαραββάς ληστής» (Ιω. 18,39-40).

Αναγκαστικά θα θυμηθούμε εδώ τον Νικολό Μακιαβέλλι (1469-1527), ο οποίος στο έργο του ‘‘Ο ηγεμών’’ παρατηρεί· «Οι λαοί δεν έχουν σταθερά ιδανικά. Πιο εύκολα πείθονται από ένα δημαγωγό, ακόμη και εγκληματία, παρά κρατάνε σταθερά τα πιστεύω τους. Αρκεί από τα εγκλήματα του ηγέτη να προκύψουν ωφέλειες γι’ αυτούς».

Και ο Χρυσόστομος, σε σχετική ομιλία του, κατηγορεί τη στάση του λαού αποδεικνύοντας ότι πολλές φορές φταίει ο λαός και όχι ο ηγέτης. Κλασσικό παράδειγμα ο Μωϋσής και οι Ισραηλίτες στην έρημο. Λόγω της ανυπακοής τους στον Μωϋσή και της υλοφροσύνης τους, από 2.000.000 ψυχές σώθηκαν μόνο δύο· ο Ιησούς του Ναυή και ο Χάλεβ. Οι άλλοι που μπήκαν στη γη της επαγγελίας, ήταν τα τέκνα των παλαιών Ισραηλιτών και γεννήθηκαν στην έρημο.

* * *

Αυτές τις μέρες θα τρέξουμε στην Εκκλησία. Θα φέρουμε λουλούδια, θα προσκυνήσουμε τον εσταυρωμένο, θα ακολουθήσουμε τον επιτάφιο, θα κοινωνήσουμε. Θα είναι όμως η ψυχή μας έτοιμη να συμπορευτεί πραγματικά με τον Χριστό και να συσταυρωθεί; Να πονέσει, να χύσει αίμα, δάκρυ, να θάψει οριστικά το αμαρτωλό της παρελθόν όσο και αν στοιχίζει αυτό;

Ο καθένας ας απαντήσει προσωπικά και ας αναλάβει τις ευθύνες του.

Η Εκκλησία μας, πάντως, μας προειδοποιεί «…συμπορευθώμεν αυτώ και συσταυρωθώμεν…» (τροπάριο αίνων όρθρου Μ. Δευτέρας).